En onze scheppingsdrang toverde de vloer om tot Speelveld.
Eenmaal het Spel meester verbrandden we het veld als altaar voor het Offer.
Inzicht liet ons stralen van Dank.
Na alle lofzang rest de Stilte.
De volle Stilte die ons Leegte schenkt.

Deze zeer korte samenvatting is de rode draad in Flitsen van het sublieme, Acht manieren om met behulp van tegenstellingen tot een intenser bewustzijn te komen van Manfred van Doorn.
Het boek is een fantastische verzameling teksten van de muzen, verwijzingen naar mythes, thema’s in films, gedachten van filosofen, ondersteund met foto’s en afbeeldingen van schilderijen en uiteraard zijn eigen pogingen om uit te leggen hoe de tegenstellingen werken en wat het sublieme is.
“Het sublieme veroorzaakt een intense vorm van bewustzijn die lijkt op geluk en die toegankelijk is wanneer we iets ervaren waarbij tegenstellingen, zoals verdriet en blijdschap, tegelijkertijd aanwezig zijn en op hetzelfde moment worden overstegen”. Het gaat altijd om vreedzame gewelddadigheden, donderende stiltes, volle leegte en tijdelijke eeuwigheid.
Ik kan het boek openslaan en ergens mijn oog op laten vallen wat mij op dat moment aanspreekt, zoals “Alleen al het bezig zijn met de vraag naar de zin van het leven suggereert dat God niet genoeg zou hebben aan het louter genieten van de schepping”, om even daarna de zin tegen te komen: “De zin van het leven is zin in het leven”.
Het is niet louter alleen diepzinnige overwegingen, hij is er een meester in om net nadat ik een stuk begrepen heb me weer volledig op het andere been te zetten, toch werkt dat zowel relativerend als ook bevrijdend. Hij schrijft ook ergens “om vrij te kunnen zijn moeten we onder spanning staan”. Dat klopt volgens mij, zodra ik het punt bereik dat ik iets begrijp, op een rustpunt uitkom, dan gaat de beweging, de dans weer verder. Immers in het oog van de orkaan is het stil.
“Echt leeg zijn is niet dodelijk. Het is levend, omdat je telkens kunt worden wedergeboren. Maar leven met oprechte leegte betekent wel dat je voor niemand een oplossing weet”.
Het is onmogelijk om het boek recht te doen in een samenvattend stukje, daarvoor is teveel boeiend en biedt het de kans om elke keer bij herlezen of even openslaan weer iets nieuws te ervaren. Als je slechts één boek mee kan nemen op vakantie en iets wilt om te herkauwen dan is dit boek een aanrader. Tot slot nog een anekdote:
Een hypochonder komt elke week bij de dokter om zijn klachten te bespreken en een oplossing te vragen. Op een gegeven moment verschijnt hij een aantal weken niet, en nadien vraagt zijn arts: “Waar was je? De hypochonder antwoordt: “Dokter ik kon niet komen, want ik was ziek”.

Door: Gea Evenhuis http://www.agogischtherapeut.nl/