Vaktherapeuten behandelen cliënten met psychosociale problemen en/of psychiatrische stoornissen en maken daarbij op methodische wijze gebruik van beeldende, dans-, drama-, muzikale of psychomotorische interventies. 

Tot de vaktherapeutische beroepen worden gerekend:

• Beeldend therapeuten
• Danstherapeuten
• Dramatherapeuten
• Muziektherapeuten
• Psychomotorisch therapeuten

Vaktherapeuten behandelen cliënten met een breed scala aan psychosociale problemen en psychiatrische stoornissen. Met deze begrippen wordt ook verwezen naar ontwikkelingsstoornissen, (gevolgen van) lichamelijke of verstandelijke beperkingen, psychosomatische klachten en psychomotorische klachten. De problematiek die door vaktherapeuten wordt behandeld, heeft in het algemeen biologische, sociale en psychische componenten en kan zich afspelen op diverse levensgebieden. Cliënten kunnen tot alle leeftijdsgroepen behoren: kinderen, jeugd, volwassenen en ouderen. Vaktherapeuten bieden individuele behandeling, groepsbehandeling, partner-relatietherapie en gezinstherapie.

Doelstellingen
De term ‘behandelen’ geeft weer dat doelstellingen van vaktherapieën in algemene zin gericht zijn op het terugdringen van de stoornis, het verminderen van de gevolgen van een stoornis, het op gang brengen van gestagneerde ontwikkeling, het voorkomen van achteruitgang in het functioneren of het verbeteren van psychosociaal functioneren. Doelstellingen kunnen ook als volgt geformuleerd worden: het bewerkstelligen van verandering, ontwikkeling, stabilisatie of acceptatie op emotioneel, gedragsmatig, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied. 
Vaktherapeuten gebruiken een medium om deze doelstellingen te bereiken. Met het begrip medium wordt bedoeld: het geheel van werkvormen, materialen en technieken dat gebruikt wordt om de problematiek of stoornis van de cliënt te behandelen. Sommige vaktherapeuten hanteren meerdere media.

Interventies
Vaktherapeuten gebruiken interventies in of met het medium voor het uitvoeren van de therapie, naast verbale interventies, die ontleend zijn aan diverse psychologische stromingen. Een ‘interventie’ is een ingreep in het therapeutisch proces waarmee de therapeut doelgericht sturing geeft aan het handelen van de cliënt en de ervaringen die deze opdoet. De ervaringen kunnen receptief worden opgedaan, hebben een actief karakter of worden verkregen door een combinatie van receptieve en actieve werkwijzen.
Het gaat in vaktherapieën niet louter en alleen om de ervaring. Een noodzakelijk onderdeel van vaktherapieën is het verlenen van betekenis aan de ervaringen die de cliënt in de therapie opdoet, in relatie tot de problemen of stoornis. Hierbij kan het gaan om het verwoorden van opgedane ervaringen. Ook kan het gaan om het leggen van verbanden. Dit kunnen verbanden zijn tussen de therapie-ervaringen en de gevoelens, gedachten en reacties van anderen, verbanden tussen de therapiesituatie en het dagelijks leven of verbanden tussen therapie-ervaringen en ervaringen uit het verleden of toekomstverwachtingen.

Vaktherapeuten zijn behandelaars die tevens aan behandeling gelieerde vormen van begeleiding kunnen bieden, als ook voorlichting, preventie, advies en trainingen.
In het menu rechtsboven kunt u klikken voor meer informatie m.b.t. de verschillende disciplines / media en hun werkwijzen. 

Geschiedenis van de vaktherapeutische beroepen
Vaktherapieën als zelfstandige disciplines zijn ontstaan binnen uiteenlopende terreinen van begeleiding en zorg. In Nederland werden in de jaren '20 en '30 musici, docenten lichamelijke opvoeding en beeldend kunstenaars ingezet bij de behandeling en begeleiding van patiënten en cliënten. Aanvankelijk dienden de beweging en kunstzinnige uitingen van de cliënten en patiënten voornamelijk psychiatrische diagnosedoeleinden.
Geleidelijk aan werden de therapeutische elementen in de verschillende vaktherapieën herkend. Methodiek en systematiek, toegespitst op gerichte behandeling, werden ontwikkeld en in de jaren vijftig kwamen de creatieve therapie (koepelnaam voor beeldende, muziek- en dramatherapie) en de psychomotorische therapie als specialisaties op eigen benen te staan. In de jaren daarna specialiseerde zich de discipline danstherapie.
De toenemende professionalisering leidde tot het ontstaan van specifieke beroepsopleidingen op HBO-niveau en tot het oprichten van beroepsverenigingen van creatief therapeuten, de NVCT, en psychomotorisch therapeuten, de NVPMT.

Werkterreinen van vaktherapeuten
Vaktherapieën worden ingezet binnen een breed scala aan instellingen, zoals:

• De geestelijke gezondheidszorg
• De jeugdhulpverlening
• Het speciaal onderwijs 
• De zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 
• De revalidatie 
• De forensische zorg 
• De verslavingszorg 
• De penitentiaire inrichtingen 
• De slachtoffer- en daderhulpverlening 
• De hulpverlening aan oorlogsslachtoffers en vluchtelingenhulp 

Het betreft jeugd-, volwassenen- en ouderenzorg. Bovendien worden de vaktherapeutische beroepen ook uitgeoefend in de eerstelijns-gezondheidszorg door zelfstandig gevestigde vaktherapeuten.

Deze informatie en meer kunt u vinden op:  http://www.vaktherapie.nl/

Nederlandse Vereniging voor Beeldende Therapie

Nederlandse Vereniging voor Danstherapie

Nederlandse Vereniging voor Dramatherapie

Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie

Nederlandse Vereniging voor Psychomotorische Therapie